Jeu de boules: de spelregels
Bij jeu de boules werp je metalen ballen zo dicht mogelijk bij een klein houten balletje, het butje. Na elke ronde krijgt één team punten, en wie het eerst 13 punten heeft wint de partij.
Naar het formulier: Jeu de boules scorebordPrint het scoreblad
Wat heb je nodig
- Metalen boules en een butje. Elk team heeft boules met een eigen tekening, zodat je ze uit elkaar houdt.
- Een stuk grind, gravel of hard zand van minstens drie bij twaalf meter.
- Twee teams van één, twee of drie spelers. Speel je alleen of met twee per team, dan heeft iedere speler drie boules. Met drie per team heeft ieder er twee.
- Een partij duurt een half uur tot een uur.
- Voor alle leeftijden. Een meetlint of een touwtje is handig bij twijfel.
Voorbereiding
- Tos om welk team begint.
- Een speler van dat team trekt een cirkel op de grond van ongeveer een halve meter doorsnee. Vanuit die cirkel wordt de hele ronde geworpen.
- Dezelfde speler werpt het butje uit, tussen de zes en tien meter ver.
Zo verloopt het spel
- Het team dat het butje uitwierp gooit de eerste boule. Bij het werpen sta je met beide voeten in de cirkel en blijven ze op de grond tot de boule is geland.
- Daarna is het andere team aan de beurt. Dat team blijft werpen tot een van zijn boules dichter bij het butje ligt dan de beste van de tegenstander, of tot de boules op zijn.
- Zo gaat het verder. Steeds werpt het team dat op dat moment niet het dichtst bij ligt. Het team dat op punt ligt, wacht.
- Heeft een team geen boules meer, dan werpt het andere team de rest.
- Je kunt plaatsen: je boule zo dicht mogelijk bij het butje leggen. Je kunt ook schieten: een boule van de ander wegstoten. Het butje mag ook geraakt worden en ligt dan gewoon op zijn nieuwe plek.
- Liggen alle boules, dan wordt er geteld. Het team dat de ronde wint trekt een nieuwe cirkel op de plek waar het butje lag en werpt het opnieuw uit.
Punten tellen
Alleen het team met de boule het dichtst bij het butje krijgt punten. Dat team krijgt 1 punt voor elke boule die dichter bij het butje ligt dan de beste boule van de tegenstander.
Per ronde kun je dus 1 tot 6 punten halen, of hooguit 3 als je één tegen één speelt. Bij twijfel meet je. Liggen de beste boules van beide teams precies even ver, dan krijgt niemand punten.
Voorbeeld
Team A heeft boules op 10, 25 en 60 centimeter van het butje. De beste boule van team B ligt op 30 centimeter. Twee boules van A liggen dichterbij dan 30, dus A krijgt 2 punten. De boule op 60 centimeter telt niet mee.
Einde en winnaar
De partij is uit zodra een team 13 punten heeft. Er hoeft geen verschil van twee te zijn. Kortere partijen tot 11 komen ook voor.
Varianten en huisregels
- Butje buiten het veld
- Wordt het butje uit het veld gestoten terwijl beide teams nog boules hebben, dan is de ronde ongeldig en speel je hem opnieuw.
- Tot 11 of 15
- Bij weinig tijd speel je tot 11. Wie de middag wil vullen speelt tot 15.
Tips voor beginners
- Werp met de rug van je hand naar boven. De boule krijgt dan vanzelf wat tegendraai en rolt minder ver door.
- Leg je eerste boule liever een halve meter voor het butje dan erachter. Een boule ervoor ligt in de weg en kan nog naar voren worden gestoten.
- Kies een plek op de grond waar de boule moet landen en mik daarop, niet op het butje.
Woorden die je hoort
- butje
- Het kleine houten balletje waar het om draait.
- plaatsen
- Je boule dicht bij het butje leggen.
- schieten
- Een boule van de tegenstander wegstoten.
- op punt liggen
- De boule hebben die het dichtst bij het butje ligt.
Vragen over jeu de boules
Wie werpt het butje in de volgende ronde?
Het team dat de vorige ronde punten haalde. Dat team gooit daarna ook de eerste boule.
Mag je het butje raken?
Ja. Het butje telt daarna vanaf de plek waar het ligt. Goede spelers doen dit met opzet.
Is jeu de boules hetzelfde als petanque?
In Nederland bedoelen we er bijna altijd petanque mee: werpen uit stand vanuit een cirkel.