Naar de inhoud

Rikken: de spelregels

Rikken is een slagenspel voor vier spelers dat vooral in Brabant en Limburg wordt gespeeld. Elke ronde biedt iemand een spel en probeert dat te halen, samen met een maat of in zijn eentje tegen de andere drie.

Naar het formulier: Rikken scoreformulierPrint het scoreblad

Wat heb je nodig

  • Een pak van 52 kaarten zonder jokers.
  • Vier spelers. Met vijf kan ook: dan deelt er steeds iemand die de ronde niet meespeelt.
  • Een ronde duurt vijf minuten, een avond is vaak 16 of 20 rondes.
  • Voor wie al een slagenspel kent, zo vanaf 12 jaar.

Voorbereiding

  1. Eerlijk vooraf: rikken heeft geen landelijke regels. Namen, volgorde en punten verschillen per dorp. Hieronder staat een veel gespeelde vorm die past bij ons scoreformulier.
  2. De deler geeft iedereen 13 kaarten.
  3. Daarna wordt er geboden, te beginnen links van de deler. Je past of biedt hoger dan het vorige bod. Het hoogste bod speelt.

Zo verloopt het spel

  1. Rik: je kiest troef en wilt met een maat minstens 8 slagen halen. Je vraagt een aas mee van een kleur die geen troef is en die je zelf niet hebt. Wie die aas heeft is je maat, maar zegt niets. Dat blijkt pas als de aas valt.
  2. Troela: wie drie azen heeft, meldt dat. De speler met de vierde aas is de maat, kiest troef en komt uit. Samen moeten ze 8 slagen halen.
  3. Piek en misère speel je alleen en zonder troef. Bij piek moet je precies 1 slag halen, bij misère geen enkele. Bij de open vorm leg je na de eerste slag je kaarten op tafel.
  4. Alleen spelen: je kiest troef en haalt zonder maat 9 slagen of meer. Alle 13 heet solo slim.
  5. Kleur volgen is verplicht. Kun je dat niet, dan mag je troeven of iets weggooien.
  6. Past iedereen, dan deelt de volgende speler opnieuw.

Punten tellen

Elk spel heeft een waarde. Dat is wat elke tegenspeler betaalt als het gehaald is. Op ons formulier staat standaard: rik 1, troela 2, piek 3, misère 4, negen alleen 5, tien alleen 6, open piek 7, open misère 8, elf alleen 9, twaalf alleen 10 en solo slim 12.

Speel je met een maat, dan krijgen jullie elk die waarde en betalen de twee tegenspelers die elk. Speel je alleen, dan betalen alle drie de anderen aan jou. Haal je het niet, dan gaat het precies andersom.

Bij een rik en troela telt elke slag boven of onder de 8 een punt extra. Alle scores samen zijn altijd nul.

Voorbeeld

Anna rikt en haalt met haar maat Chris 9 slagen. Dat is 1 punt plus 1 voor de extra slag. Anna en Chris krijgen elk 2, Bram en Daan gaan elk 2 omlaag. Daarna haalt Bram een misère. Hij krijgt 3 keer 4 is 12 punten en de andere drie leveren elk 4 in.

Einde en winnaar

Spreek een aantal rondes af, zo dat iedereen even vaak deelt. Wie daarna het hoogst in de plus staat, wint.

Varianten en huisregels

Andere namen
Alleen spelen heet op veel plekken solo of abondance, en piek ook wel pico.
Beter rikken
Vaak mag je een rik overbieden met een rik in harten. Harten is dan de betere kleur.
Iedereen past
Sommige tafels spelen dan een strafronde zonder troef, waarin wie de laatste slag haalt moet betalen.

Tips voor beginners

  • Rik niet te licht. Reken op vijf slagen in je eigen hand.
  • Vraag een aas mee in een kleur waarvan je zelf kleine kaarten hebt. Dan vind je je maat snel door die kleur te spelen.
  • Bij misère heb je lage kaarten in elke kleur nodig. Eén lange kleur zonder lage kaart is al fataal.

Woorden die je hoort

meevragen
Een aas noemen om te bepalen wie je maat wordt.
troela
Drie azen in één hand. De vierde aas is de maat.
piek
Precies één slag halen, zonder troef.
misère
Geen enkele slag halen, zonder troef.

Vragen over rikken

Mag mijn maat zeggen dat hij de aas heeft?

Nee. Het blijft geheim tot de aas op tafel komt.

Wat als ik alle vier de azen heb?

Dan vraag je aan de meeste tafels een heer mee.

Hoeveel krijg ik als een rik mislukt?

Dan betaal je. Met 7 slagen kom je er 1 tekort: jij en je maat gaan elk 2 omlaag en de tegenspelers krijgen elk 2.