Toepen: de spelregels
Toepen is een snel kaartspel uit het café waarin alleen de laatste van vier slagen telt. Wie die slag verliest krijgt strepen, en met een klop op tafel maak je de ronde duurder.
Wat heb je nodig
- Een pak van 32 kaarten: de 7 tot en met de aas.
- 2 tot 8 spelers. Met vier of vijf loopt het lekker.
- Een potje tot 10 strepen duurt een kwartier tot een half uur.
- Voor volwassenen en tieners. Bluffen hoort erbij.
Voorbereiding
- Leer eerst de volgorde van de kaarten, want die is anders dan je gewend bent. De tien is de hoogste. Daarna komen 9, 8, 7, aas, heer, vrouw en als laagste de boer.
- De deler geeft iedereen vier kaarten.
- Heb je een hand met alleen plaatjes (aas, heer, vrouw, boer), of drie plaatjes en een zeven, dan heb je een vuile was. Je mag je kaarten dicht wegleggen en vier nieuwe pakken.
Zo verloopt het spel
- De speler links van de deler komt uit. Je moet de kleur volgen als je kunt. Kun je dat niet, dan gooi je een willekeurige kaart weg. Er is geen troef.
- De hoogste kaart van de gevraagde kleur wint de slag. De winnaar komt uit voor de volgende slag.
- Je speelt vier slagen. Alleen de laatste doet ertoe: wie die wint, wint de ronde.
- Op elk moment mag een speler toepen door op tafel te kloppen. De inzet gaat dan 1 streep omhoog. De anderen kiezen meteen: meegaan of passen.
- Wie past, legt zijn kaarten weg en krijgt de inzet van voor die toep. Wie meegaat, speelt verder om de hogere inzet.
- Je mag niet twee keer achter elkaar zelf toepen. Eerst moet een ander het doen.
Punten tellen
Elke ronde begint met een inzet van 1 streep. De winnaar van de laatste slag krijgt niets. Iedereen die tot het eind meespeelde, krijgt de volle inzet. Wie eerder paste, krijgt wat de inzet was toen hij uitstapte.
Bij de vuile was mag iedereen je controleren. Blijkt je hand niet te kloppen, dan krijg jij een streep en neem je je oude kaarten terug. Klopte het wel, dan krijgt de speler die je controleerde een streep.
Voorbeeld
Vier spelers. Anna toept: de inzet wordt 2. Bram past en krijgt 1 streep. Chris toept er overheen: de inzet wordt 3. Anna en Daan gaan mee. Anna wint de laatste slag en krijgt niets. Chris en Daan krijgen elk 3 strepen.
Einde en winnaar
Wie het afgesproken maximum bereikt, meestal 10 strepen (sommige tafels spelen tot 15), ligt eruit. De laatste speler die overblijft wint het potje. In veel cafés betaalt de eerste afvaller het rondje.
Varianten en huisregels
- Armoede
- Sta je één streep onder het maximum, dan sta je in armoede. Je mag zelf niet meer toepen. In sommige groepen begint een ronde met iemand in armoede meteen met een hogere inzet.
- Vuile was
- Niet iedereen rekent de hand met drie plaatjes en een zeven mee. Soms geldt alleen vier plaatjes als vuile was.
- Fluiten en staan
- Een bekende huisregel: wie drie tienen heeft moet fluiten, en wie er vier heeft moet gaan staan. Wie het vergeet krijgt een streep.
Tips voor beginners
- Eén tien is nog geen winnende hand. Je moet er ook de laatste slag mee kunnen halen, dus bewaar je sterkste kaart tot het eind.
- Passen kost meestal 1 streep, doorspelen met een slechte hand kost er snel 3. Wees niet te trots om weg te leggen.
- Toep ook eens met matige kaarten. Als je alleen klopt met tienen, weet de tafel dat na drie rondes.
Woorden die je hoort
- toep
- De klop op tafel waarmee je de inzet met 1 verhoogt.
- passen
- Niet meegaan na een toep en de ronde verlaten.
- vuile was
- Een hand met alleen plaatjes, die je mag omruilen.
- armoede
- Eén streep onder het maximum staan.
Vragen over toepen
Mag ik toepen als ik al een slag verloren heb?
Ja. Toepen mag op elk moment in de ronde, zolang je nog meespeelt en niet zelf de laatste was die toepte.
Wat als iedereen past na mijn toep?
Dan win jij de ronde zonder verder te spelen. De anderen krijgen de inzet van voor jouw toep.
Hoeveel strepen krijg ik als er niet getoept is?
Eén. Alleen de winnaar van de laatste slag krijgt niets.